De voorbije maanden waren we met z’n allen terecht bezorgd over de pensioenen van kunstwerkers. Samen trokken we meerdere keren aan de alarmbel. Op 26 november verzamelden we opnieuw met 5.000 mensen op de Kunstberg.
Die gezamenlijke druk begint haar vruchten af te werpen. Het pensioendossier blijft evolueren en doet dat voorlopig in een gunstige richting voor kunstwerkers.
Onze studiedienst analyseerde het herwerkte voorontwerp (de “tweede lezing”) van de pensioenhervorming. Hieronder vind je de belangrijkste elementen voor kunstwerkers.
Wat staat er op het spel?
Een pensioen wordt opgebouwd op basis van loopbaanjaren. Voor een volledig pensioen zijn 45 loopbaanjaren nodig. Wie minder loopbaanjaren heeft, krijgt ook minder pensioen.
Een loopbaanjaar bereik je door voldoende effectief gewerkte dagen te verzamelen. In de pensioenhervorming wordt dat aantal verhoogd, waardoor het moeilijker wordt om een loopbaanjaar te behalen.
- Vóór de hervorming: 104 effectief gewerkte dagen volstonden voor 1 loopbaanjaar.
- Na de hervorming: dit wordt 156 dagen per jaar.
Waarom zijn gelijkstellingen zo belangrijk?
Naast effectief gewerkte dagen bestaan er ook gelijkstellingen. Gelijkgestelde dagen tellen mee om aan de 156 dagen te komen.
In eerdere voorstellen werd gesproken over een beperking van gelijkstellingen tot maximaal 20% van de volledige loopbaan. Voor kunstwerkers zou dit een grote impact hebben, omdat velen net op die gelijkstellingen rekenen om loopbaanjaren op te bouwen.
Wat verandert er in positieve zin voor kunstwerkers?
In de laatste teksten zien we een aantal (oude en nieuwe) maatregelen die de impact van de pensioenhervorming voor kunstwerkers milderen:
-
Niet-vergoedbare dagen binnen de werkloosheidsreglementering worden beschouwd als
“effectief gewerkte dagen” voor de teller van 156 dagen per loopbaanjaar.
Daardoor bouw je sneller effectief gewerkte dagen op. -
Voor de berekening van een loopbaanjaar blijven ook bepaalde gelijkgestelde dagen meetellen
(onder meer specifieke verloven en tijdelijke werkloosheid).
Nieuw in de “tweede lezing”: ook periodes waarin werkloze kunstwerkers een kunstwerkuitkering ontvingen of een bevriezing van de degressiviteit van de werkloosheidsuitkeringen genoten, worden gelijkgesteld. -
In de huidige teksten wordt niets meer gezegd over een begrenzing tot 20% gelijkstellingen.
Het is niet duidelijk of dit later opnieuw zal opduiken, maar in de voorstellen die nu voorliggen en naar het parlement gaan, is daar geen sprake van.
Onze acties hebben effect
Het is duidelijk dat onze inspanningen van de voorbije maanden beginnen te lonen. We hebben de situatie van kunstwerkers op de agenda gezet en zijn erin geslaagd om de pensioenhervorming voor kunstwerkers bij te sturen.
Voor ons zijn vooral deze elementen fundamenteel:
- de gelijkstelling van de kunstwerkuitkering
- het wegvallen van de begrenzing tot 20% gelijkstellingen
We blijven waakzaam
We zijn er nog niet. De wet is nog niet gestemd. We zullen waakzaam moeten blijven, temeer omdat dit niet het enige dossier is waarin de sector onder druk staat.